على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

10

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

از چوب آبنوس . و آبنوسى شاخ ا . : سرنا و نائى كه از آبنوس سازند . آب نوشيدن ( b - nucidan ) ف ل . آب خوردن . و سرگشته شدن و بيهوش گشتن . آبنيك ( b - nik ) ا خ . دهى از محال رودبار رى نزديك بسرچشمهء شعبهء شمالى رود جاجرود . آبو ( bu ) ا . پ . گل نيلوفر . آبورز ( b - varz ) ا . پ . شناور . آبورزى ( b - varzi ) ا . پ . شناورى . آب و رنگ ( b - o - rang ) ا . گل‌گونه و غازه كه عبارت از سفيدآب و سرخاب و روغنى بود كه براى صفاى رنگ بر چهره مالند . و صفا و رونق هر چيز . آبون ( buna ) ع . ج آبى . آبوند ( b - vand ) ا . پ . ظرف آب . آبونه ( bune ) ا . پ . - مأخوذ از زبان - فرانسه مبلغ وجهى كه شخص در وقت معين در ازاى چيزى مىدهد . آبه ( bah ) ا خ . پ . قريهء آوه كه از محال ساوه است . آبه ( be ) ا . پ . مايه‌اى زرد رنگ يا سفيد رنگ كه قبل از تولد طفل از رحم مادر خارج مىگردد . آبه الله ( baholl h ) كلمهء دعا يعنى خداوند ان شاء اللّه از سر ما اين را رفع كند . آبهى ( behi ) ا . خ . رود آمو كه جيحون باشد . آبى ( bi ) ا . پ . سفرجل و به و بهى كه ميوهء معروفى است و داراى بوى خوشى . و خام آن غير مأكول و از آن خورش و آبگوشت و مربا و لرزانك و شربت سازند و همهء آنها مطبوع و گوارا مىباشد و شربت آن در رفع اسهال هاى خفيف سودمند . و قسمى از انگور . آبى ( bi ) ص . رنگ معروف كه شبيه برنگ آسمان است . آبى ( bi ) ص . منسوب به آب مانند مرغ آبى و حيوان آبى و برج آبى . و زراعت آبى : كشتى كه در نوبت معين به آن آب دهند تا عمل آيد - ضد ديمى . آبى ( b ) ا . ع . تيس آبى تكه‌اى كه از بوئيدن بول بز ماده بيمار شده باشد . و فصيل آبى بچهء شتر كراهت دارندهء از شير و تخمه زده . آبى ( bi ) ص . كاره و سرباززننده يق رجل آب : مرد كاره و سرباززننده . و ج : آبون ( buna ) و اباة ( ob t ) و ابى ( obb ) و اباء ( obba ' ) . آبيار ( b - y r ) ا . پ . كسى كه زراعت را آب دهد . آبيارى ( b - y ri ) ا . پ . آب دادن به كشت و زراعت . آبيان ( by n ) ا . پ . توبه و پشيمانى از گناه . آبيد ( bid ) ا . پ . شراره و شرنگ آتش . آبين ( bin ) ا خ . نام قريه‌اى كه نزديك آن معدن موميائى است . آبيو ( b - yu ) ا . پ . آبو و گل نيلوفر . آبية ( biat ) ص . ع . مونث آبى يق امراة آبية آبية ( biat ) ص . ع . شترانى كه در شبانگاه چرا نكنند . ضد عاشية مثل : العاشيته تهيج آلابية . مر . عاشية . آپگانه ( p - g ne ) ا . پ . سقط . و بچهء آدمى و يا حيوان ديگر كه از شكم مادر نارسيده بيفتد . آپنن ( penan ) ا خ . پ . سلسلهء جبالى كه از همهء طول مملكت ايتاليا مىگذرد و امتداد آن تقريبا 1300 كيلومتر است . اين كوه اگرچه چندان معدنى ندارد ولى مرمر اعلى از آنجا حاصل مىشود . آپوق ( puq ) ا . پ . اين عمل كه كسى دهان خود را پر باد كند و ديگرى چنان دست بر آن زند كه باد با صدا از دهان وى بيرون آيد . آتبين ( tbin ) ا . پ . نفس كامل . و ص . نيكو كردار و نيكو رفتار و نيك سازندهء كار . و آزموده . و نيك‌بخت‌تر از همه . ا خ . نام پدر فريدون . آتش ( tec ) ا . پ . حرارت و روشنائى كه از سوختن چيزى حاصل شود و نار و داغ . و يكى از چهار عنصر ارسطو . و قهر . و خشم . و نور . و رواج و رونق . و سبكى و سبكروحى و ناپايدارى . و قدر و مرتبه . و گرانى نرخ و قوت هاضمه و اشتها و باصطلاح كيمياگر : گرد احمر و ص . كنايه از شيطان و مردم شجاع و دلير و . عاشق . و گرمى و جذب عشق و آتش آب پرور ا . : شمشير آبدار و آتش آبدار شمشير و آتش بجان : غم و سوزش و شوق و محبت و آتش بر آب : شراب لعلى . و پيالهء طلاى پر از شراب . و اشك چشم غمزده . و آتش بسته : زر سرخ و آتش بهار : گل و لاله و مانند آنها . و رواج و رونق . و آتش بىزبانه : شراب لعلى . و لعل و ياقوت سرخ و عقيق . و آتش‌پرور : شمشير و تيغ آبدار و آتش تر : شراب لعلى . و لب معشوق و آتش توبه‌سوز : شراب انگورى و آتش حجر ( hajar ) : لعل و ياقوت و آتش دادن : ف م . ترك دادن و ترك كردن و كسى را بر سر قهر و غضب آوردن و شخص را بىقرار ساختن و آتش رز : شراب انگورى و آتش روز : آفتاب و گرمى و روشنى روز و آتش زدن : ف م . آتش